AkmazX Sözlük
e-Fatura ve Fatura Sözlüğü
e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye ve fatura terimlerinin sade tanımları. Her tanım resmî kaynağa dayanır; kaynağın bağlantısı terim sayfasında yer alır.
B
-
Berat (e-Defter beratı)
Deftere ait mali kayıtlar hariç, defterin özet bilgilerini taşıyan elektronik belgedir.
Teknik -
Büyük defter (defter-i kebir)
Yevmiye defterine geçirilen işlemleri hesaplara dağıtan ve bu hesaplarda toplayan defterdir.
Vergi
D
-
Dövizli bedelin Türk parasına çevrilmesi (KDV)
Bedel dövizle hesaplanmışsa döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği andaki cari kurla Türk parasına çevrilir.
Vergi
E
-
e-Adisyon
Kâğıt ortamdaki adisyonun elektronik belge olarak düzenlenmesidir; yeni bir belge türü değildir.
Belge Türü -
e-Arşiv Fatura
Elektronik ortamda oluşturulan ve e-Fatura dışında kalan elektronik faturadır.
Belge Türü -
e-Arşiv Faturası (EARSIVFATURA)
Kod listesinde e-Arşiv Fatura sürecini belirten senaryo değeridir.
Senaryo -
e-Arşiv Fatura ve e-SMM İptali
e-Arşiv Fatura ve e-SMM'nin, alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde sistem üzerinden iptal edilmesidir.
e-Belge -
e-Arşiv Raporu
e-Arşiv kapsamında düzenlenen belgelerin bilgilerinin rapor hâlinde GİB'e gönderilmesidir.
e-Belge -
e-Belge (Elektronik Belge)
Vergi Usul Kanununa göre düzenlenmesi zorunlu belgelerdeki bilgileri içeren elektronik kayıtlar bütünüdür.
e-Belge -
e-Belge Muhafaza ve İbraz Yükümlülüğü
Düzenlenen ve alınan e-Belgelerin yasal süre boyunca, mali mühür veya imzasıyla birlikte saklanması ve istendiğinde ibraz edilmesidir.
e-Belge -
e-Bilet
Elektronik belge biçiminde oluşturulan, elektronik sertifika ile imzalanan ve elektronik ortamda muhafaza edilen bilettir.
Belge Türü -
e-Defter (elektronik defter)
Kanuna göre tutulması zorunlu defterlerde yer alması gereken bilgileri kapsayan elektronik kayıtlar bütünüdür.
Belge Türü -
e-Fatura
Faturada bulunması gereken bilgileri içeren, satıcı ile alıcı arasında GİB'in merkezî platformu üzerinden iletilen elektronik belgedir.
Belge Türü -
e-Fatura İptali
e-Faturanın, alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde sistem üzerinden iptal edilmesidir.
e-Belge -
e-Fatura İtirazı ve İtiraz Bildirimi
e-Faturaya TTK'daki harici yollarla yapılan itirazın GİB sistemine bildirilmesidir.
e-Belge -
e-Fatura Portalı
GİB'in ücretsiz sunduğu, e-Fatura Uygulamasının temel fonksiyonlarını barındıran web uygulamasıdır.
Teknik -
e-Fatura Saklama Hizmeti
Başkanlıktan izin alan kurumların e-Fatura kayıtlı mükelleflere verdiği elektronik fatura saklama hizmetidir.
e-Belge -
e-Fatura Uygulaması
Standartlara uygun e-Faturaların taraflar arasında güvenli dolaşımını sağlayan uygulamaların genel adıdır.
e-Belge -
e-Gider Pusulası
Elektronik belge biçiminde oluşturulmuş gider pusulasıdır.
Belge Türü -
e-İrsaliye
Elektronik belge biçiminde oluşturulmuş sevk irsaliyesidir.
Belge Türü -
Elektronik Sertifika
e-Belge mevzuatında Mali Mühür ve Nitelikli Elektronik Sertifikayı ifade eder.
Teknik -
e-Müstahsil Makbuzu
Elektronik belge biçiminde oluşturulmuş müstahsil makbuzudur; yeni bir belge türü değildir.
Belge Türü -
Enerji Faturası (ENERJI)
Kod listesinde elektrikli araçlar için düzenlenecek faturayı belirten senaryo değeridir.
Senaryo -
Entegrasyon Yöntemi (Bilgi İşlem Sisteminin Entegrasyonu)
Mükellefin kendi bilgi işlem sistemini GİB sistemine entegre ederek 7/24 kesintisiz bağlandığı yararlanma yöntemidir.
Teknik -
e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM)
Elektronik belge biçiminde oluşturulan serbest meslek makbuzudur.
Belge Türü -
ETTN (Evrensel Tekil Tanımlama Numarası)
Düzenlenen faturanın evrensel eşsizliğini sağlayan, GUID biçimindeki numaradır.
e-Belge
F
-
Fatura
Satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı gösteren ticari vesikadır.
Vergi -
Fatura düzenleme süresi
Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir; Bakanlık bu süreyi kısaltabilir.
Vergi -
Fatura kullanma mecburiyeti
VUK 232. maddede sayılanların, birbirlerine sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura verme ve alma zorunluluğudur.
Vergi -
Faturanın şekli (zorunlu bilgiler)
VUK 230. maddeye göre faturada en az bulunması gereken bilgilerdir.
Vergi -
Fatura Numarası (e-Fatura)
Üç haneli alfanumerik birim kod ile 13 haneli müteselsil numaradan oluşan, aynı düzenleyende tekrar kullanılamayan numaradır.
e-Belge -
Fatura Tipi (InvoiceTypeCode)
Faturanın düzenleme amacını (satış, iade, tevkifat vb.) gösteren UBL-TR kodudur.
Fatura Tipi
G
-
GİB e-Defter Uygulaması
e-Defter uygulamasına kayıtlı mükelleflerin berat dosyalarını göndermek için kullandıkları platformdur.
Teknik -
GİB Portalı (GİB e-Belge Portalı)
e-Belge uygulamalarının temel fonksiyonlarının internet üzerinden genel kullanımı için GİB'in geliştirdiği portallerdir.
Teknik -
Gider pusulası
Belge düzenleme zorunluluğu olmayanlara yaptırılan işler veya onlardan alınan mallar için alıcının düzenleyip satana imzalattığı belgedir.
Vergi -
Gönderici Birim
e-Faturanın düzenlenmesinden ve gönderilmesinden sorumlu birimdir.
e-Belge
H
-
Hizmet (KDV)
Teslim ve teslim sayılan hâller ile mal ithalatı dışında kalan işlemlerdir.
Vergi
İ
-
İade Faturası (IADE)
Bir malın iadesi amacıyla alıcı tarafından düzenlenen fatura tipidir.
Fatura Tipi -
İhracat Faturası (IHRACAT)
Kod listesinde İhracat fatura sürecini belirten senaryo değeridir.
Senaryo -
İhracat istisnası (KDV)
İhracat teslimleri ve bunlara ilişkin hizmetlerin KDV'den istisna edilmesidir.
Vergi -
İhraç Kayıtlı Fatura (IHRACKAYITLI)
İhraç kayıtlı satışlar ile DİİB ve geçici kabul rejimi kapsamındaki satışlar için kullanılan fatura tipidir.
Fatura Tipi -
İlaç ve Tıbbi Cihaz Faturası (ILAC_TIBBICIHAZ)
Kod listesinde ilaç ve tıbbi cihaz için düzenlenecek faturayı belirten senaryo değeridir.
Senaryo -
İnşaat Demiri İzleme Sistemi Faturası (IDIS)
Kod listesinde İnşaat Demiri İzleme Sistemleri için düzenlenecek faturayı belirten senaryo değeridir.
Senaryo -
İnternet Satışı
Mal ve hizmetlerin sipariş ve satın alma süreçlerinin tamamının internet üzerinden gerçekleştiği satış biçimidir.
e-Belge -
İstisna Faturası (ISTISNA)
Vergi istisnası içeren faturalar için kullanılan fatura tipidir.
Fatura Tipi
K
-
Kabul (KABUL uygulama yanıtı)
Ticari faturada alıcının faturayı kabul ettiğini satıcıya bildiren uygulama yanıtıdır.
e-Belge -
Katma Değer Vergisi (KDV)
Türkiye'de yapılan ve 3065 sayılı Kanunda sayılan işlemlere uygulanan vergidir.
Vergi -
KDV'de vergi sorumluluğu
Maliye Bakanlığı, vergi alacağını güvence altına almak için vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir.
Vergi -
KDV indirimi
Mükelleflerin, işlemleri üzerinden hesaplanan KDV'den kendilerine düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'yi indirebilmesidir.
Vergi -
KDV matrahı
Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedeldir.
Vergi -
Komisyoncu Faturası (KOMISYONCU)
Hal Kayıt Sistemi kapsamındaki satışlar için kullanılan fatura tipidir.
Fatura Tipi -
Konaklama Vergisi Faturası (KONAKLAMAVERGISI)
Konaklama kapsamındaki satışlar için kullanılan fatura tipidir.
Fatura Tipi
M
-
Mali Mühür
509 Sıra No.lu Tebliğ çerçevesinde Başkanlık için TÜBİTAK-UEKAE tarafından oluşturulan elektronik sertifika altyapısıdır.
Teknik -
Mali Mühür Sertifikası (MÜS)
Sahibinin Vergi Kimlik Numarası ve unvanını içeren, e-fatura ve mevzuatla izin verilen diğer belgelerin mühürlendiği sertifikadır.
Teknik -
Muhafaza (saklama) süresi
Defter ve belgelerin, ilgili yılı takip eden takvim yılından başlayarak beş yıl saklanması zorunluluğudur.
Vergi -
Mükellef
Vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu düşen gerçek veya tüzel kişidir.
Vergi -
Müstahsil makbuzu
Gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden mal alınırken düzenlenen, alıcıda kalan nüshası fatura yerine geçen makbuzdur.
Vergi
N
-
Nitelikli Elektronik Sertifika (NES)
5070 sayılı Kanunun 9. maddesinde tanımlanan, e-Belge uygulamalarında yalnız gerçek kişi mükelleflerin kullanabildiği elektronik sertifikadır.
Teknik
Ö
-
Özel Entegrasyon
Mükellefin, teknik yeterliliğe sahip bir özel entegratörün bilgi işlem sistemi üzerinden e-Fatura alıp göndermesi yöntemidir.
Teknik -
Özel Entegratör
e-Belgelerin oluşturulması, imzalanması ve iletilmesinde mükelleflere hizmet veren, GİB'den izin almış entegrasyon kuruluşudur.
Teknik -
Özel Matrah Faturası (OZELMATRAH)
Özel matrah faturaları için kullanılan fatura tipidir.
Fatura Tipi
P
-
Posta Kutusu
Gönderilen e-faturanın alınmasından sorumlu birimdir.
e-Belge
R
-
Red (RED uygulama yanıtı)
Ticari faturada alıcının faturayı reddettiğini satıcıya bildiren uygulama yanıtıdır.
e-Belge
S
-
Satış Faturası (SATIS)
Her türlü mal ve hizmet satışı için düzenlenen fatura tipidir.
Fatura Tipi -
Senaryo (ProfileID)
Faturanın ait olduğu süreci (Temel, Ticari, İhracat vb.) gösteren UBL-TR alanıdır.
Senaryo -
Serbest meslek makbuzu
Serbest meslek erbabının mesleki faaliyetine ilişkin her tahsilat için iki nüsha düzenlediği makbuzdur.
Vergi -
SGK Faturası (SGK)
Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki satışlar için kullanılan fatura tipidir.
Fatura Tipi -
Sistem Yanıtı
Fatura veya uygulama yanıtı içeren zarfların durumuyla ilgili olarak birimlerden gönderilen cevap mesajıdır.
e-Belge
Ş
-
Şarj Faturası (SARJ, SARJANLIK)
Elektrikli araç şarj istasyonunda haftalık (SARJ) veya anlık (SARJANLIK) düzenlenen faturaların tipleridir.
Fatura Tipi
T
-
Taksonomi
XML teknolojisinde belirli bir amaç için oluşturulmuş etiket seti ve doküman içeriğini tanımlayan XML şeması ve sınıflandırma sistemidir.
Teknik -
Teknoloji Destek Faturası (TEKNOLOJIDESTEK)
Teknolojik cihaz desteği kapsamındaki telefon, bilgisayar/tablet satışlarında e-Arşiv Faturada kullanılan fatura tipidir.
Fatura Tipi -
Temel Fatura (TEMELFATURA)
Yalnız e-Faturanın gönderilmesini kapsayan senaryodur; itirazlar sistem dışından yapılır.
Senaryo -
Teslim (KDV)
Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya adına hareket edenlerce alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir.
Vergi -
Tevkifat İade Faturası (TEVKIFATIADE)
Tevkifat içeren faturaların iadesi için kullanılan fatura tipidir.
Fatura Tipi -
Tevkifatlı Fatura (TEVKIFAT)
Tevkifat içeren faturalar için kullanılan fatura tipidir.
Fatura Tipi -
Ticari Fatura (TICARIFATURA)
Alıcının faturayı uygulama yanıtıyla kabul veya red edebildiği e-Fatura senaryosudur.
Senaryo
U
-
UBL-TR
UBL standardının GİB tarafından Türkiye için özelleştirilmiş, e-Fatura belgelerinde kullanılan biçimidir.
Teknik -
Uygulama Yanıtı
e-Faturanın kabul, red ve iade işlemlerinin sistem içinde yapılmasını sağlayan belgedir.
e-Belge
V
-
Vergi İstisna Kodu (TaxExemptionReasonCode)
Faturada istisna sebebini bildiren koddur; kullanılacak liste fatura tipine göre değişir.
e-Belge -
Vergi Mükellefi ve Vergi Mükellefi Olmayan (e-Belge)
509 Sıra No.lu Tebliğ uygulamasında fatura alma-verme yükümlüsü olan grupları ve bunların dışında kalanları ayıran tanımdır.
e-Belge -
Vergi tevkifatı (GVK md. 94)
GVK 94. maddede sayılanların, maddede sayılan ödemeleri yaparken istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben yaptığı tevkifattır.
Vergi -
Vergiyi doğuran olay (KDV)
KDV'de verginin doğduğu an; kural olarak malın teslimi veya hizmetin yapılması, önceden belge verilmişse belgenin düzenlenmesidir.
Vergi
X
-
XBRL
Finansal bilgilerin elektronik transferi için kullanılan, XML tabanlı, açık ve lisans gerektirmeyen işaretleme dilidir.
Teknik -
XBRL-GL (Global Defter)
Defterlerle ilgili XBRL spesifikasyonudur; e-Defter yevmiye defteri ve büyük defter bu taksonomiye göre oluşturulur.
Teknik
Y
-
Yatırım Teşvik Faturası (YATIRIMTESVIK)
Kod listesinde Yatırım Teşvik için düzenlenecek faturayı belirten senaryo değeridir.
Senaryo -
Yatırım Teşvik Fatura Tipleri (YTBSATIS, YTBISTISNA, YTBIADE, YTBTEVKIFAT, YTBTEVKIFATIADE)
Yatırım Teşvik kapsamında düzenlenen e-Arşiv faturalarda kullanılan fatura tipleridir.
Fatura Tipi -
Yevmiye defteri
Kayda geçirilmesi gereken işlemlerin tarih sırasıyla ve madde hâlinde yazıldığı defterdir.
Vergi -
Yolcu Beraber Eşya Faturası (YOLCUBERABERFATURA)
Kod listesinde Yolcu Beraber Eşya fatura sürecini belirten senaryo değeridir.
Senaryo
Z
-
Zaman Damgası
Elektronik verinin üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı veya kaydedildiği zamanı tespit eden, sertifika hizmet sağlayıcısınca doğrulanan kayıttır.
Teknik -
Zarf (e-Fatura)
e-Fatura uygulamasında birimler arasında gönderilen XML mesajlarının taşındığı, GS1 standardına uygun yapıdır.
Teknik
Aramanızla eşleşen terim yok. Başka bir kelime deneyin.
Tanımlar bilgilendirme amaçlıdır; her terimin sayfasında dayandığı resmî kaynak ve son kontrol tarihi yer alır. Konuların ayrıntısı için AkmazX Blog'a, hesaplamalar için ücretsiz araçlara bakabilirsiniz.
e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye tek panelde
AkmazX ile e-Belgelerinizi kesin, cari ve tahsilat kayıtlarınızı aynı panelde tutun. 14 gün ücretsiz deneyin; kurulumda yanınızdayız.